1 MARCA - NARODOWY DZIEŃ PAMIĘCI ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH
„Żołnierze wyklęci to żołnierze Polskiego Podziemia walczący o wolną Polskę. Nigdy nie ulegli presji władz komunistycznych, nie poddali się sowietyzacji . Wierzyli w słuszność sprawy o którą przelewali swoją krew. Byli oddanymi żołnierzami swojej Ojczyzny. Nie porzucili jej pomimo prześladowań, tortur i więzienia. Pragnęli Wolnej Polski a Honor i Ojczyzna to słowa , które im towarzyszyły i o których pamiętali.”
1 marca obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Ich historia, często tragiczna i niezrozumiała dla wielu, jest symbolem walki o polską niepodległość w obliczu opresji komunistycznego reżimu. Choć nazwani zostali „wyklętymi” i skazani na zapomnienie, to dziś są uznawani za bohaterów narodowych.
Nazywali ich bandytami, bo swoją miarę przykładali dla patriotów, którzy walczyli o niepodległość Polski. Mieli skończyć na śmietniku historii, jak Maciek Chełmicki z powieści Jerzego Andrzejewskiego Popiół i diament, w obrazie Andrzeja Wajdy z niezapomniana rolą Zbigniewa Cybulskiego. Władze komunistyczne do końca swoich rządów w Polsce dbały o to, aby byli to ludzie zapomniani i pomijani. Dlatego chowano ich pod osłoną nocy, nie na cmentarzach, ale w miejscach, do których nikt nie powołany, a tym bardziej rodzina zabitego, nie miała dostępu, np. na terenie więzień, w których wykonywano wyroki śmierci.
Żołnierze Wyklęci. Tak ich nazwano, określenie może niezbyt fortunne, mające negatywną predylekcję nawiązującą do komunistycznej propagandy dzięki której mieli być wyklęci na wieki. Ci, którzy przeżyli komunistyczne więzienia i tortury, do końca swego życia byli pod szczególną obserwacją ze strony komunistycznego aparatu bezpieczeństwa.
Kim byli ci, wobec których takie formy represji stosowano? Komunistyczna propaganda określała ich mianem faszystów, pogrobowców sanacji, posiadaczy ziemskich i burżujów, wypijający krew robotnika i chłopa.
Dlaczego w dniu 1 marca wspominamy tamtych bohaterów? Z inicjatywy ŚP Prezydenta RP prof. Lecha Kaczyńskiego 1 marca jest Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Data nie jest przypadkowa - w tym dniu w 1951 roku w mokotowskim więzieniu zostali zamordowani przywódcy IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. W uzasadnieniu Prezydent RP Lech Kaczyński podał , że ten dzień jest wyrazem hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji za świadectwo męstwa, niezłomnej postawy patriotycznej i przywiązania do tradycji patriotycznych, za krew przelaną w obronie Ojczyzny (...). Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych to także wyraz hołdu licznym społecznościom lokalnym, których patriotyzm i stała gotowość ofiar na rzecz idei niepodległościowej pozwoliły na kontynuację oporu na długie lata.